
Yaradıcılıq haqqında
Bu yazının məqsədi insan yaradıcılığı haqqında düşüncələrimi paylaşmaq və yaranmasının təməlini sizinlə bölüşməkdir. Məqalə oxucuya bu qavramları anlamağa, onların dərinliklərini qavramağa imkan verəcək.
Yazını aydın və sistemli şəkildə təqdim etmək üçün əvvəlcə iki əsas mövzunu müzakirə etməliyik: ölçülər aləmi və şüur aləmi.
1. Ölçü aləmi
Ölçü aləmi müasir fizikada 4 əsas bölgüyə bölünür:
1. Uzunluq,
2. En,
3. Hündürlük,
4. Zaman.
Uzunluq, en və hündürlük birləşərək məkan anlayışını yaradır. Məkan, bir cismin hərəkətini, yerləşməsini və mövqeyini müəyyən edən üçölçülü çərçivədir. Digər tərəf isə zamandır. Zaman, hadisələrin ardıcıllığını və səbəb-nəticə əlaqəsini təşkil edən dördüncü ölçüdür.
Bu səbəbdən yazımız boyunca iradə və yaradıcılığı zaman və məkan qavramları üzərindən analiz edəcəyik. İradə yalnız müəyyən bir məkan və zamana yerləşdikdə, onun fəaliyyətləri və qərarları səbəb-nəticə əlaqəsi ilə izah edilə bilər. Yəni, hər bir hərəkət və qərar həm məkanda yerləşir, həm də zamanda ardıcıllıqla baş verir.
Bir çox dini və fəlsəfi görüşə görə, yaradıcılığın mənbəyi Tanrıdır. Musəvi dinlərdə və bir çox fəlsəfi sistemdə Tanrı zamandan və məkandan uzaqdır, yəni onun varlığı bu ölçülərə bağlı deyil. Ölçülə bilməyən varlıq hərəkətsiz və dəyişməzdir.
Yekun olaraq belə bir qənaətə gəlmək mümkündür ki, Yaradıcılıq ölçülərdən kənara çıxmaqdır.
2. Şüur aləmi
Şüur aləmlərini yuxarı mövzu izahı ilə 3 əsas qata bölə bilərik:
1. Sensor şüur qatı - Şüurun məkan və zamanda olduğu, ətrafdan informasiya qəbul edə bildiyi şüur qatı.
2. Zehni şüur qatı - Şüurun məkandan uzaqlaşdığı və yalnız zamanda (keçmiş, indiki, gələcək) və ya tam əksində ilişdiyi şüur qatıdır.
3. İlahi şüur qatı - Şüur zamandan və məkandan uzaqlaşaraq ilahi yaradıcılığın qatına ucalır.
İnsan şüuru bir çox zaman sensor qatında olaraq yaşayır. Yaradıcılığın ilkin pilləsinin ortaya çıxması iradə şüurunun zamandan və ya məkandan uzaqlaşması nəticəsində ortaya çıxır. Bu halda şüur sensor qatından zehni şüur qatına keçmiş olur.
Zehni şüurda olan yaradıcılıq səbəb və nəticə əlaqələrindən kənarlaşa bilmir. Bu o deməkdir ki, indiyə qədər sensor qatında qəbul etdiyi hərəkətlərdən bir nəticə çıxararaq bir yaradıcılıq sərgiləyir.
Şüur artıq bütün ölçülərdən azad olduqdan sonra ilahi şüura keçid edir və onun yaradıcılığı limitsizləşir.
Məqalənin yekunu
Tanrı yaradıcılığın özəyidir, o ölçülə bilmədiyindən hərəkətsiz və dəyişməzdir. Yaradıcılığın gücü ölçülə bilinməməzlikdə yatır. Hər hansı yaradıcılıqla məşğul olursunuzsa, məkan və zaman qavramlarından uzaqlaşmağa çalışmaq yaradıcılığın meydana gəlməsində gözəl bir yol ola bilər.
Bu yazıda ən sadə şəkildə insan yaradıcılığının meydana gəlməsindəki fikirlərimi təqdim etməyə çalışdım. Mövzunun qısa bir məqalədə yer almasını nəzərə alaraq növbəti yazılarımda daha ətraflı yazaraq sizinlə bölüşəcəm.